“İki uşaq anasıyam, kimdir məni alan?“ -Renka “Mətbəxə girmirəm, maşın sürmürəm, saçımı daramıram“ - VİDEO Sevda Yahyayevanın qısa ətəyi tənqid olundu - VİDEO “Məni çadrada görmək istəyirlər“ - Tənqidlərə cavab verdi
Axtar
 
  • / Maqazin / — 31 Avqust 2026

    “İki uşaq anasıyam, kimdir məni alan?“ -Renka

  • / Maqazin / — 11 İyul 2026

    “Mətbəxə girmirəm, maşın sürmürəm, saçımı daramıram“ - VİDEO

  • / Maqazin / — 11 İyul 2026

    Sevda Yahyayevanın qısa ətəyi tənqid olundu - VİDEO

  • / Maqazin / — 02 İyul 2026

    “Məni çadrada görmək istəyirlər“ - Tənqidlərə cavab verdi

  • / Maqazin / — 01 İyul 2026

    “Ər çörəyi yeyəndə kökələcəm“ - Azərbaycanlı model

  • / Maqazin / — 12 İyun 2026

    “Kişi məclislərinə bir şərtlə gedirəm” - Nigar Şabanova

Pambıq yığımı kəskin azaldı: Məhsulun üçdə biri hələ də sahələrdədir

Tarix 20.11.26, 23:24

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Azərbaycanda pambıq yığımında kəskin azalma qeydə alınıb. 

Musavat.com Dövlət Statistika Komitəsinə istinadən xəbər verir ki, 2026-cı ilin 1 noyabr tarixinə ölkədə 154 min 205 ton pambıq yığılıb ki, bu də ötən ilin eyni dövründəkindən 31,6 faiz azdır. Ötən ilin eyni dövründə 225 min 466 ton pambıq yığılmışdı.

Komitədən aldığımız məlumata görə, cari ildə pambıq yığımında ən çox azalma bu bitkinin öz “vətənində” – Sabirabad rayonunda qeydə alınıb. Belə ki, 2025-ci ilin 1 noyabrına qədər bu rayonda 28 min 948,4 ton pambıq yığıldığı halda, bu il cəmi 13 min 179,2 ton yığılıb. Saatlıda göstərici ötən ilki 31 min 496,9 tona qarşı 19 min 520,4 ton, İmişlidə 14 min 812 tona qarşı 9 min 931,3 ton, Beyləqan rayonunda 19 min 318,6 tona qarşı 16 min 50,6 ton, Ağcabədi rayonunda 23 min 370,7 tona qarşı 15 min 236,7 ton təşkil edib. Pambıq əkilən rayonlardan yalnız Bərdədə ötən ilkindən daha yüksək yığım səviyyəsinə nail olunub – 16 min 350,4 tona qarşı 17 min 108,8 ton.

HvGodwyxTCdduJgg5GFhhi8vyDDF2janYmOukwTx_1200.jpg (194 KB)

Pambıq yığımındakı azalmanın iki əsas səbəbi var.

Sabirabad rayonundan olan pambıqçı-fermer Əfras Əsgərovun Musavat.com-a dediyinə görə, pambıq səpini zamanı – aprel ayında baş verən davamlı yağışlar cücərməyə mənfi təsirini göstərib. Daha sonra sentyabrda davamlı və xarakterik olmayan isti hava qozaların vaxtından əvvəl açılmasına səbəb olub:

“Oktyabr-noyabr aylarında ard-arda yağan yağışlar qozanın içində çiyidin yetişməsinə mənfi təsir göstərdi. Pambığa ağırlıq verən çiyiddir, onun yaxşı yetişməməsi məhsuldarlığı azaldır. Yığım başlayandan bizim zonada – Mil-Muğan iqtisadi rayonunda, xüsusilə də Sabirabadda yağntılar ara vermir. Demək olar ki, hər həftə yağış yağır. Yağış yağdıqdan sonra kombaynları sahəyə salmaq mümkün olmur, çünki ağır maşınlar torpağı elə kipləşdirir ki, sonra onu əkib malalamaq külli miqdarda əlavə xərc tələb edir. Buna görə də hazırda bizim bölgəmizdə pambığın 25-30 faizi sahələrdədir. Sahələr ağappaqdır, traktorlar düzülüb sahələrin kənarlarında, amma girə bilmirlər, çünki torpaq qurumayıb”.

Qeyd edək ki, Azərbaycanda 15 minə yaxın fermer pambıq əkini ilə məşğuldur. Rəsmilər həmişə qeyd edirlər ki, fermer ailələrinin iqtisadi vəziyyəti və rifah halı böyük dərəcədə məhz pambığın gətirdiyi gəlirlərdən asılıdır. Buna görə də 2023-cü ildən etibarən pambıp bitkisi üzrə yağışın təsirinə qarşı sığorta baza sığorta zərfinə daxil edilib.

VcgpmbfGj6kXpkJl58rRnEX20YtaxPp2IHyXsiQv_1200.jpg (135 KB)


Aqrar Sığorta Fondundan verilən məlumata əsasən təbiət hadisələrinə qarşı həssas olan pambıq əkinləri müxtəlif səbəblərdən zərər görə bilər. Pambıq sahələrinə ən çox dolu, sel-subasma, leysan yağışları və üçüncü şəxslərin hərəkətləri kimi hadisələr zərər vurur. Belə hallar nəticəsində fermerlər gəlirlərini itirə, hətta ağır borc yükü ilə üzləşə bilərlər: “Aqrar Sığorta Fondunun təqdim etdiyi dövlət dəstəkli aqrar sığorta bütün bu halların vurduğu zərəri qarşılayır. İndiyədək zərərlə üzləşmiş minlərlə fermerə aqrar sığorta vasitəsilə 2,2 milyon manatdan artıq ödəniş edilib. Belə ki, ölkəmizdə 2023-cü ildə 686 hektar sahəyə dəymiş zərərlər üzrə fermerlərə 386 min manat sığorta ödənişi edildiyi halda, 2024-cü ildə 4 min hektar əraziyə dəymiş zərərlər üzrə 880 min manat, 2025-ci ildə isə 2064 hektar pambıq sahəsində baş vermiş hadisələr üzrə fermerlərə 958 min manat sığorta ödənişi həyata keçirilib”.

Sığorta qaydasına əsasən sığorta təminatı dolu, fırtına, habelə sel və ya subasma risklərinə münasibətdə pambıq bitkisinin cücərməsindən (ümumilikdə əkilmiş bitkilərin 90 faizində, hər bir bitkinin isə ən azı 20 faizində), leysan riskinə münasibətdə qozaların açılmasından, digər risklərə münasibətdə sığorta müqaviləsinin qüvvəyə mindiyi tarixdən başlayır.

Azərbaycanda 2023-cü ildə 14 min hektar, 2024-cü ildə 29 min hektar pambıq sahəsi sığortalanıb. 2025 və 2026-cı illər üzrə göstərici açıqlanmayıb, amma bəzi məlumatlara görə, sığortalanan sahələrdə azalma qeydə alınıb.

Fermerlər pambıqçılıqda əsas zərərin yağışlardan dəydiyini, lakin əksər hallarda dəyən zərərin ASF tərəfindən qəbul edilmədiyini deyirlər. Ə.Əsgərov da qeyd edir ki, bir çox hallarda yağışın pambığın keyfiyyətinə mənfi təsirini qarşı tərəfə qəbul etdirmək mümkün olmur: “Yağışın keyfiyyətə təsirini bizim müstəqil olaraq qiymətləndirmək imkanımız yoxdur. Amma aydın məsələdir ki, su dəyən pambıqla dəyməyənin keyfiyyəti eyni olmur. Biz sadəcə, keyfiyyətə dəyən zərəri hesablamaq üçün texniki imkanlara malik deyilik. Yağışlar deyəndə sığorta tərəfi yalnız sel, subasmaya səbəb olan leysan yağışları qeyd edir. Halbuki pambığın yığıma hazır olan vatında yağan yağış da məhsula zərər vurur”.

Ə.Əsgərovun sözlərinə görə, Azərbaycanda iqlim şərtləri nəzərə alınmaqla səpinə tezyetişən toxumlar verilməlidir ki, sentyabr-oktyabr aylarında yığım başa çatsın:

“Bu, həm pambığın su dəymədən yığılmasına imkan verərək keyfiyyətinin yüksək olmasını təmin edir. Həm də fermerlərə imkan verir ki, növbəli əkin mexanizmindən yararlana bilsinlər. Pambıq sentyabr-oktyabrda yığılıb yerinə vaxtında taxıl əkildikdə məhsuldarlıq yüksək olur, fermerin qazancı artır. İndi biz növbəli əkin tətbiq edirik, amma pambıq hələ sahələrdədir, ən yaxşı halda dekabrın ortalarında onu yığıb qurtara biləcəyik. Nəticədə oktyabrdan torpaqda olmalı olan taxıl toxumlarını yalnız dekabrda səpmək mümkün olur. Bu isə taxılda məhsuldarlığı kəskin azaldır”.

Maraqlıdır ki, aqrar sığorta qaydalarına əsasən, Azərbaycanda bitkilərin sığorta tarifləri, iqlim və təbiət hadisələrini nəzərə alaraq, ölkənin regionları üzrə fərqlənir. Belə ki, pambıq məhsulu üzrə sığorta tarifi Aran regionunda 0,95 faiz, Yuxarı Qarabağda 1,18 faiz, Gəncə-Qazax regionunda 2,91faiz, Lənkəran regionunda 0,79 faiz, Yuxarı Şirvan regionunda 1,35 faiz təşkil edir.

Rəsmi məlumata görə, bu il Azərbaycanda 90 min hektara yaxın sahədə pambıq əkilib və 89 min hektardan məhsul yığımı gözlənilir. Bu isə əkinlərdə 10 min hektardan yuxarı azalmanın olması deməkdir.

kihcNLbOPUODrWqNUXKyLuP8UgwBXR8Hb7DAVHCU_1200.jpg (80 KB)

Kənd təsərrüfatı naziri Məcnun Məmmədovun sözlərinə görə, pambıqçılıqda məhsuldarlığın 2030-cu ilədək hektardan 5 tona çatdırılması nəzərdə tutulur: “Bu məqsədilə bu il aqrotexniki tədbirlərin, əsasən də torpaq işlərinin daha düzgün həyata keçirilməsi üçün lazer mala ilə işlənilən sahələrə birdəfəlik olaraq 250 manat subsidiya nəzərdə tutulub. Eyni zamanda damlama suvarma sistemi qurulacaq sahələrdə yığılan məhsulun hər tonuna görə dövlət tərəfindən 300 manat subsidiya ödəniləcək. Bu tədbirlər pambıqçılıqda məhsuldarlığın artırılmasına müsbət təsir edəcək və qarşıdakı illərdə biz qarşıya qoyulan hədəfə nail olacağıq”.

Nazir qeyd edib ki, 2025-ci il Azərbaycan pambıqçılığı üçün uğurlu illərdən biri olub:

“Sözügedən ildə 100 min hektar sahədə pambıq becərilib, 360 min tondan çox məhsul yığılıb. Bu da Azərbaycan tarixində rekord göstərici sayılır. İldən-ilə məhsuldarlığın artırılmasına yönələn tədbirlər davam etdiriləcək. Pambığın alış qiyməti hazırda dünya bazarında olan qiymətlərlə tənzimlənir. Birja qiymətlərində ilin əvvəlində pambığın qiyməti xeyli aşağı olub, amma ilin ikinci yarısına doğru qiymətlərdə stabilləşmə müşahidə edilib. Hazırda fermerlərə olan dövlət dəstəyi çərçivəsində artırılan subsidiya məhz aqrotexniki qulluğun yaxşılaşdırılmasına yönəlib. Sadə bir hesablama ilə götürsək, əvvəllər bir hektardan 3 ton pambıq yığan fermer damlama suvarma sistemi qurarsa və həmin hektarda məhsul artımına 30 faiz nail olarsa, əvvəlki illərdə aldığı subsidiya 600 manat idisə, yeni mexanizmi ilə 1200 manat subsidiya əldə edə biləcək”.



Xəbərin oxunma sayı : 82




Sosial

Xəbərlər

ARXİV
Əlaqə | Haqqımızda  
Buy website traffic cheap